Verslag van de gezamenlijke actualiteitenrubrieken en de NOS, gepresenteerd door Margriet Vroomans, Pieter Jan Hagens en Aart Zeeman, geheel gewijd aan de dag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen 2000. Belangrijkste kandidaten voor het presidentschap zijn vice-president Al Gore voor de Democratische Partij en de gouverneur van Texas, George W. Bush jr., voor de Republikeinse Partij. Met reportages, achtergrondinformatie, uitslagen en prognoses, reacties op en analyses van de uitslagen, terugblikken op vroegere verkiezingscampagnes voor het presidentschap en inbreng van de kijkers via Internet. Het programma wordt opgeluisterd door diverse optredens van de cheerleaders van de American footballclub Amsterdam Admirals, stand-up comediangroep Chicago Boom, popgroep Rowwen Hèze en zangeres Mariska van Kolck.

2000-11-08

NEK-AAN-NEK RACE BUSH EN GORE BLIJFT ONBESLIST In de VS zijn Bush en Gore verwikkeld in een spannende strijd om het presidentschap, waarbij vooralsnog geen winnaar kan worden aangewezen. De Amerikaanse president wordt gekozen via de kiesmannen van elke staat, waarbij in de meeste staten geldt dat diegene met de meeste stemmen alle kiesmannen achter zich krijgt. Op de kiesresultaten van diverse staten moet lang worden gewacht, omdat het stemmenverschil zo klein is dat opiniepeilers de uitslag niet durven te voorspellen. Tegen twee uur 's nachts Nederlandse tijd lijkt Gore de beste papieren te hebben, omdat de Amerikaanse televisienetwerken voorspellen dat Gore de felbevochten staten Florida en Michigan zal gaan winnen. Omstreeks vier uur trekken de netwerken echter hun voorspelling over de uitslag in Florida in. Om vijf uur sluiten de stembussen aan de westkust, maar alleen de uitslag van Californië wordt snel bekend. Tegen zes uur heeft Bush 237 kiesmannen verzameld dankzij winst in de zuidelijke staten en het mid-Westen. Gore heeft naast Californië de oostelijke en noord-oostelijke staten gewonnen en bereikt 231 kiesmannen. De uitslag van 7 staten met in totaal 70 kiesmannen blijft nog onduidelijk. Het resultaat in Florida met 25 kiesmannen lijkt van doorslaggevende betekenis te gaan worden in de race om het Witte Huis. STUDIO-INTERVIEWS (door het hele programma heen) met: - Ruth Oldenziel, VS-deskundige, over de spannende strijd in Florida en Michigan, de senaatsverkiezingen in New York en Hillary Clinton, de Democratische kandidaat in New York; de financiering van politieke campagnes in de VS, de kandidaten voor het vice-presidentsschap, president Bill Clinton, het belang van de kiezers van etnische minderheden, de rol van de first ladies en Ralph Nader, kandidaat voor de Green Party. - div. in Nederland woonachtige Amerikanen over het verloop van de verkiezingen; 03:07:03 Dick Istha, communicatie-deskundige, die zegt dat de campagne van Bush beter was dan die van Gore. KRUISGESPREKKEN en TELEFOONGESPREKKEN (door het hele progamma heen) met: - Charles Groenhuijsen, correspondent vanuit Washington over de binnenkomende uitslagen en voorspellingen; - Twan Huys, verslaggever vanuit het Democratisch hoofdkwartier te Nashville, Tennessee, over de reacties van de Democraten op de uitslagen; - Greet De Keyser, verslaggeefster vanuit het Republikeins hoofdkwartier te Austin, Texas, over de reacties van de Republikeinen op de uitslagen; - Hans Anker, campagnestrateeg, over de onzekere uitslag in vele staten. REACTIES van: 02:21:28 voormalig Republikeins presidentskandidaat Bob Dole over de voorspelde Democratische winst in Florida; 03:41:13 Gore, die tevreden is met de voorlopige resultaten van de verkiezingen; 03:52:20 Bush, die betwijfelt of de voorspelde Democratische overwinningen in Florida en Pennsylvania juist zijn. SHOTS: - Bush, Gore en president Bill Clinton brengen stem uit; - div. fragmenten CBS-nieuws met verkiezingsuitslagen. * 00:37:51 PORTRET AL GORE Gore is vice-president sinds 1993 en staat bekend als een bekwaam politicus. Hij heeft echter weinig charisma en heeft daarom qua populariteit nooit kunnen wedijveren met president Clinton. Het privé-leven van Gore geldt echter als voorbeeldig itt dat van Clinton. ARCHIEFMATERIAAL: div. Gore; div. Clinton; reactie ex-president George Bush sr. op politiek Gore; Gore's running mate Joseph Lieberman; Gore's vrouw Tipper. * 00:47:36 PORTRET GEORGE BUSH JR. Bush presenteerde zich in de verkiezingscampagne als een conservatief met compassie voor de zwakkeren in de samenleving, maar als gouverneur van Texas gaf hij vrijwel nooit gratie aan ter dood veroordeelden. Hij voerde beter campagne dan velen hadden verwacht en wist soms zelfs zijn zwakke punten uit te buiten. Over zijn gebrekkige kennis van buitenlandse politiek maakte hij grappen die door veel Amerikanen gewaardeerd werden. ARCHIEFMATERIAAL: div. Bush op campagne in zwarte wijken; executiekamer in Texas; ter dood veroordeelde Texaanse vrouw; div. foto's Bush-familie (zw/w); Bush' vrouw Laura, moeder Barbara en vader George sr.; div. sprekers op Republikeinse Conventie over Bush. * VROEGERE PRESIDENTSVERKIEZINGEN Terugblik adhv ARCHIEFMATERIAAL op eerdere presidentsverkiezingen met fragmenten van spotjes, debatten en verkiezingsspeeches. 00:55:26 1952 TV-spotje Republikeinse presidentskandidaat Ike Eisenhower (zw/w); 01:25:54 1960 Televisiedebat presidentskandidaten John F. Kennedy en Richard Nixon (zw/w); 01:53:09 1964 TV-spotje Democratisch president Lyndon Johnson (zw/w) en een variatie daarop van Bush jr. in 2000; 01:08:05 1968 TV-spotje van Democraten tegen Republikeinse vice-presidentskandidaat Spirow Agnew; 02:49:14 1976 Fragment televisiedebat Republikeins president Gerald Ford en Jimmy Carter; 02:20:18 1988 Verkiezingsspeech George Bush sr.; 03:12:08 1992 Verkiezingsspeech Clinton 1992; 04:49:26 1992 TV-spotje Ross Perot, kandidaat Reform Party. * 01:06:09 STEMADVIEZEN NEDERLANDERS IN DE VS In de VS woonachtige Nederlanders geven aan wie zij zouden willen als nieuwe president van de VS en spreken over de Amerikaanse mentaliteit: 01:06:09 + 05:44:52 Onno Ruding, bankier; 01:57:51 + 04:42:19 Mischa Klein, kunstenaar en zijn manager Afke Reijenga; 02:31:47 + 05:22:46 Roel Pieper, topmanager; 03:14:16 + 05:15:26 Daphne Deckers, ex-model; 04:28:25 Robert Eenhoorn, voormalig profhonkballer in de VS. * 01:11:41 SENAATSVERKIEZINGEN NEW YORK Tegelijkertijd met de presidentsverkiezingen vinden verkiezingen plaats voor de Amerikaanse Senaat. De belangstelling gaat vooral uit naar de verkiezingen in New York, waar Hillary Clinton, de vrouw van president Clinton, zich voor de Democraten kandidaat heeft gesteld. Haar Republikeinse tegenstrever Rudolph Giuliani, burgemeester van New York, heeft zich moeten terugtrekken vanwege gezondheidsproblemen. Hillary moet het nu opnemen tegen Rick Lazio en geldt als favoriet om de verkiezingen te winnen. Later op de avond wordt bekend dat Hillary inderdaad de verkiezingen heeft gewonnen. REACTIES van: 04:45:02 + 05:25:12 Hillary Clinton die in haar overwinningstoespraak uitgebreid haar medewerkers bedankt; 05:02:21 Lazio, die zijn nederlaag erkent. ARCHIEFMATERIAAL: div. Hillary Clinton; Giuliani; Lazio; Bill Clinton; pro- en anti-Hillary betogers in New York. * 01:38:35 POLITIEKE CAMPAGNES GEFINANCIERD DOOR BEDRIJFSLEVEN Grote politieke campagnes in de VS kosten de kandidaten miljoenen dollars. Alle politici doen daarom aan fondsenwerving en accepteren ook bijdragen van het bedrijfsleven. Tegenstanders van deze financieringsmethode zeggen dat grote geldschieters uit het bedrijfsleven zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de beslissingen van politici. 01:41:54 STUDIO-INTERVIEW hierover met Ruud Luchtenveld, VVD-kamerlid, die ervoor pleit dat ook in Nederland het bedrijfsleven politieke campagnes mag mede-financieren. Volgens hem is eventuele politieke beïnvloeding te voorkomen door hieraan duidelijke regels te verbinden. INTERVIEWS hierover met: - T. McAtliff, fondsenwerver van Clinton, die zegt dat de presidentscampagnes van Clinton honderden miljoenen dollars hebben gekost; - David Crosby, popzanger, die actie voert tegen de invloed van het bedrijfsleven op de politiek; - John McCain, Republikeins senator, die zegt dat de kosten van campagnes uit de hand zijn gelopen. ARCHIEFMATERIAAL: Bush jr.; Clinton. * 02:31:47 PORTRET JOSEPH LIEBERMAN Senator Joseph Lieberman uit Connecticut is de Democratische kandidaat voor het vice-presidentschap. Hij is orthodox-joods en staat bekend als een moralist. Als één van de weinige Democratische toppolitici viel hij Clinton hard aan vanwege het seksschandaal in de Monica Lewinsky-affaire. INTERVIEWS hierover met: - rabbijn van Lieberman; - Weisskopf, journalist "Times", die zegt dat veel zwarte kiezers liever hadden gehad dat Gore een zwarte ipv een joodse running mate had genomen. ARCHIEFMATERIAAL: div. verkiezing Lieberman op Democratische Conventie; Lieberman over Lewinsky-affaire; Clinton; Gore. * 02:52:34 PORTRET DICK CHENEY Dick Cheney is de Republikeinse kandidaat voor het vice-presidentschap. Cheney is een ervaren politicus, die onder meer minister van Defensie was onder president George Bush sr. ARCHIEFMATERIAAL: div. Cheney. * 03:15:15 PORTRET PRESIDENT CLINTON Clinton werd president in 1993 en is algemeen geroemd om zijn charisma en grote televisiegeniekheid. Over zijn verdiensten in de binnenlandse en buitenlandse politiek zijn de meningen verdeeld. Hoe dan ook is zijn presidentschap overschaduwd door het seksschandaal rond Monica Lewinsky. INTERVIEWS hierover met: - B. Reed, adviseur Clinton, die zegt dat Clinton een uitstekend financieel beleid heeft gevoerd; - M. Dauner, docent Internationale Betrekkingen, die zegt dat Clinton in de buitenlandse politiek handig en pragmatisch heeft geopereerd; - L. Beinhart, schrijver, die zegt dat Clinton veel mooie plannen had, maar er weinig van heeft gerealiseerd. 03:23:30 STUDIO-INTERVIEW hierover met Willem Post, VS-deskundige. SHOTS: fragment speelfilm "Wag the dog", gebaseerd op boek Beinhart, over fictieve VS-president geïnspireerd op presidentsschap Clinton. ARCHIEFMATERIAAL: div. Clinton, lynchen van VS-soldaten in Somalië. * 03:36:13 DOODSTRAF NIET TER DISCUSSIE IN DE VS Zowel Bush als Gore hebben in de verkiezingscampagne duidelijk uitgesproken dat zij voorstander zijn van de doodstraf. In Texas, de thuisstaat van Bush, vinden verreweg de meeste executies in de VS plaats. Bush gaat er prat op dat hij als gouverneur nog nooit toestemming heeft gegeven voor een executie van een onschuldige, maar er zijn vele gevallen bekend in de VS waarin achteraf bleek dat een onschuldige ter dood werd veroordeeld. 03:42:01 STUDIO-INTERVIEW hierover met C. Brants, hoogleraar Strafrecht Universiteit Utrecht, die zegt dat veel ter dood veroordeelden in de VS slechte rechtsbijstand hebben gekregen. ARCHIEFMATERIAAL: div. fragmenten debat Bush en Gore over thema doodstraf. * 003:53:41 BELANG KIEZERS ETNISCHE MINDERHEDEN Het aantal kiezers behorende tot een etnische minderheid neemt voortdurend toe in de VS. Traditioneel stemden minderheden in hoge mate Democratisch en dat geldt nog steeds voor de grootste minderheid, die van de Afro-Americans. De Latino's zijn de sterkst groeiende minderheid, maar stemmen steeds meer verdeeld. De Aziaten doen het economisch veel beter dan de zwarten en de Latino's en vooral onder hen neemt de aanhang voor de Republikeinen toe. SHOTS: - div. zwarten, Latino's en Aziaten; - bijeenkomst gezelschap Filippijnen in de VS; - div. fragmenten Spaanstalige verkiezingsspots Bush en Gore. ARCHIEFMATERIAAL: Clinton voert campagne in zwarte kerk. * 04:13:12 ROL FIRST LADIES Traditioneel spelen de presidentsvrouwen in de VS de rol van huismoeder. Slechts Eleanore Roosevelt en Hillary Clinton vormden een uitzondering hierop. Van beide vrouwen van de huidige presidentskandidaten wordt verwacht dat zij wederom een traditionele rol gaan spelen als hun man in het Witte Huis gekozen wordt. Laura Bush heeft zich altijd buiten de openbaarheid gehouden en gaf haar beroep als bibliothecaresse op na haar huwelijk. Tipper Gore kreeg publieke bekendheid vanwege haar acties tegen vulgair taalgebruik in popsongs, maar is nooit direct politiek actief geweest. ARCHIEFMATERIAAL: portretten Martha Washington en Eleanore Roosevelt; foto Hillary Clinton; Barbara Bush, Nancy Reagan; div. Laura Bush; div. Tipper Gore; popzanger Prince. * 04:20:31 GROTE BETEKENIS RELIGIE IN POLITIEK De VS zijn een gelovige natie en kerkleiders hebben vaak veel invloed op de politieke keuzes van hun volgelingen. In Tennessee roepen blanke dominees de kerkgangers op Bush te stemmen. Zij beschouwen Clinton als een immoreel man en verwachten niets beters van Gore. De zwarte dominees steunen de Democraten, maar zij zeggen tevens dat Clinton en Gore de afgelopen jaren te weinig hebben gedaan voor de zwarte bevolking. INTERVIEWS hierover met div. dominees. SHOTS: div. diensten in blanke en zwarte kerken Tennessee. * 04:54:07 PORTRET RALF NADER Voormalig Consumentenman Ralph Nader is presidentskandidaat voor de Green Party. De Democraten vreesden dat hij veel linkse kiezers zou kunnen overhalen op hem te stemmen ipv op Gore. De verkiezingsresultaten van Nader blijken echter tegen te vallen, want hij haalt niet meer dan twee procent van de stemmen. 04:35:00 REACTIE van Nader, die zegt dat hij toch tevreden is over zijn verkiezingsresultaat. ARCHIEFMATERIAAL: div. Nader als Consumentenman (zw/w) en op verkiezingscampagne.

19335

PGM54655

seksschandalen